Collectif-haiti-de-provence: NOUVEL AN KREYOL

Diskou prezidan repiblik la, 1er janvye 2007, Gonayv

Thu, 04 Jan 2007 23:01:57 GMT

Pèp Ayisyen,

Zansèt nou yo te fè lagè ki debouche sou lendepandans.
lendepandans ba nou libète.
Noumenm, nou gen pou n fè lapè pou konstrui demokrasi.
Demokrasi ap ban nou egalite.
Tout sektè ki kont lapè jodia, yo kont demokrasi, kidonk, yo kont egalite.

Lendepandans bay libète.
Sepandan, pandan 200 zan chodyè libète a bouyi yon sèl bò.
Egalite pwal blayi libète pou tout Ayisyen.

Pandan 20 dènye lane ki sot pase yo,
Pèp Ayisyen goumen pou jwenn demokrasi nan lapè.
Se toujou moun ki pa vle demokrasi ki kreye dezòd
pou antrave pwojè demokrasi ki kreye dezòd
pou antrave pwojè demokratik kidonk pwojè egalite Pèp la.

Jodia, tout moun ki pou dezò kont demokrasi.
Se nan dezòd pou volè nan leta kontinye.
Se nan dezòd move kontra ka kontinye siyen sou do leta.
Se nan dezòd kontrebann ka kontinye
Se nan dezòd trafik dwòg ka kontinye.

Jodia, tout moun, tout fò ki kont lapè, ki pou dezòd, yo kont demokrasi,
Yo kont egalite, yo kont libète pou tout timoun al lekòl,
libète pou Leta fè wout, libète pou gen envestisman pou kreye travay,
libète pou peyizan travay tè yo, libète pou machann mennen aktivite yo.
Tout moun, tout sektè ki kont lapè, ki pou dezòd,
se fòs ki pa vle demokrasi,
se fòs ki vle kenbe pouvwa pou yon gwoup, pou yon klan.

Jodia, Pèp Ayisyen gen yon okasyon istorik
pou kreyasyon yon pouvwa nan avantaj tout moun,
pou konstrui demokrasi nan lapè.
Li fè eleksyion prezidansyèl, li fè eleksyon pou Senatè, Depite,
li chwazi Majistra, kasèk li vle.

Eleksyon endirèk yo pwal bay Pèp la okasyon pran tout pouvwa a.
Lè m di Pèp la, sa vle di tout Ayisyen.
Annefè, se atravè Asanble Kominal, Asanble Depatmantal Pèp Ayisyen an
pwal chwazi Jij li vle, depi nan Tribinal Depè jouk nan Kasasyon.
Yon moun ki vle dezòd se paske ou pa vle Pèp la chwazi Jij li.
Ou pa vle li blayi demokrasi.
Ou pa vle li nommen Jij li vle. Se moun ki ta renmen nonmen kontinye Jij limenm li vle,
Jij ki pou travay nan enterè yon klan, nan enterè yon sektè.

Demokrasi, kidonk egalite a pwal blayi pi rèd,
lè se atravè Konsèy Depatmantal, Konsèy Entèdepatmantal Pèp la pwal diskite plan devlopman peyi a.
Sa a, se etablisman yon vrè pouvwa popilè.
Yon pouvwa popilè demokratik.
Eske l ap fasil?
Non, li pap fasil.
Tout sa wap fè pou yon premye fwa gen difikilte.
Demokrasi se yon ekzèsis ki difisil, men, fò l fèt.
Yon ekzanp: anpil moun te gen kè lote nan kriz ant Lajistis ak Lapolis la.
Lontan, èske se pat sou fòs zam kriz sa a tap rezoud?
Jodia, se pa sa k fèt.

Eske se pa siy peyi a pran yon lòt direksyon?
Nan direksyon sa a, ap gen difikilte, se nòmal.
Men, fòk nou kenbe direksyon sa a fèm,
Paske se direksyon demokrasi a,
se direksyon egalite a,
se direksyon devlopman peyi a.

Nan direksyon sa a, pa gen gwo ponyèt, pa gen kraze brize, pa gen dezòd

Se direksyon dyalòg pou konstrui lunite.

Misyon zansèt nou yo se te fè lagè ki ban nou lendepandans!
Misyon pa nou, se fè lunite pou fè lapè pou konstrui demokrasi.

Devwa yon dirijan politik, jodia, se chèche lunite.
Fòs politik ki pap chèche chemen lunite, pap chèche chemen demokrasi.

Devwa Oganizasyon Sendikal, Oganizasyon Patwonal, Oganizasyon Peyizan, Oganizasyon Fanm, Oganizasyon Dwa Moun, elatriye, se ranfòse unite a, atravè pwopozisyon, atravè kritik.
Kritik bon
Kritik pou kritik pa bon
Kritik pou konstrui bon
Kritik pou detwui pa bon
Moun ki pè kritik pè demokrasi
Moun ki fè kritik pou kritik, kritik pou detwui pa zanmi demokrasi.

Jodia, devwa responsab politik yo se ranfòse unite klas politik la deja kòmanse nan mete yon gouvènman kanpe nan dyalòg.

Jodi a, devwa responsab politik yo, kit yo nan Ekzekitif la, kit yo nan Lejislatif la se ranfòse dyalòg, se ranfòse antant ki deja tabli ant 2 pouvwa sa yo.
Eske l ap fasil?
Non, li pap fasil. Men, fòk nou kenbe direksyon sa a fè,
paske se direksyon demokrasi a,
se direksyon egalite a,
se direksyon devlopman peyi a.

Lè plizyè jwè ki pa abitye jwe ansamn fòme yon nouvo ekip, sa pran yon ti tan pou youn vin konn lòt. Men, se lè, nan kontinye jwe ansanm, youn vin konn lòt byen, y ap rive bay ekip yo la viktwa.
Ekip nou an rele Ayiti.
Jwè yo se nou menm, nou tout: Ayisyen nan peyi a tankou Ayisyen k ap viv lòt bò.

Nan okasyon 203e anivèse endepandans peyi a, n'ap mande lunyon.
Lunyon fè lafòs.
Se lunyon ki te bay zansèt nou yo fòs pou yo fè lendepandans.
Se lunyon k ap ban nou fòs pou fè demokrasi.

Union n ap mande a, se pa pou pouvwa pèsonèl, se pa pou pouvwa patizan.
Se unyon kont lamizè, kont grangou, kont iyorans, kont vyolans.

Defi sa a, yon grenn moun osnon yon ti gwoup moun pap ka leve l pou kont li.
Se pousa, nan okasyon 1er janvye 2007 la, m ap swete konsolidasyon gouvènman tèt ansanm nan, yon gouvènman ki pa dwe patizan.
M ap swete tou kolaborasyon ekzekitif/Palman an ranfòse.

Defi sa a, nou pa ka leve l nan 5 lane yon sèl manda prezidansyèl la.
Se pousa, nan okasyon 1er janvye 2007 la, m ap swete tout fòs politik anndan peyi a, depi Kasèk rive nan Konsèy Entèdepatmantal, Pati Politik,
tout fès ekonimik yo: Patrona, Sendita, Peyizan,

tout fòs sosyal yo: Etidyan, Pwofesè, Oganizasyon Fanm yo, Oganizasyon Dwa Moun yo, jwenn yon mwayen mete kanpe plan devlopman 25 an pou Ayiti a.

Defi sa a, Ayiti pap ka leve l pou kont li.
Se pousa, nan okasyon 1er janvier 2007 la, pandan m ap di Pèp Ayisyen an Bò Ane, m ap swete tout lòt Pèp sou latè, tout Oganizasyon Entènasyonal Bòn Ane nan non Pèp Ayisyen an. N ap kontinye ofri yon amitye nou e swete bon kolaborasyon ant nou menm et yo menm.

Bòn Ane 2007
Lapè pou Ayiti, Lapè pou tout Peyi sou latè.

Mèsi

Dizon pa nou

Se ak kè kontan ke nou mete diskou Prezidan Preval te gen poul adrese a nasyon an nan komomorasyon 203 zyèm anivèsè lendepandans peyi dayiti. Ko- m nou konnen deja, e byen aprè de pa-n delko ki te pou bay limyè na okazyon an prezidan preval te sètoblije kite vil gonayv e se na palè nasyona li te reyini palemantè e reprezantasyon diplomatik yo pou li te fini ak diskou ki te kloumanse nan vil gonayv la.

Mezanmi sel sa nou ka di nan bagay sa se jis ki kote ayiti ap rive nan zafè tout mo_un semoun ak JPP e JMM sa yo!

ARISTID MEN YOU REPONS YO VOYE POU WOU: TEL LETT? TEL LA REPONS

Wed, 27 Dec 2006 16:27:16 GMT

ALLO TITID !

TEL LETT TEL LA REPONS
Depi Lafrik Di sid wou kodace. Zorey nou klewonen. Kè’m tounen. Bonè-t mwen chavire. se maren-n mwen Sandri-n ki voye-m pale avè-w. Komisyon pa chay, pran ti chez ba’w.

Ki van ki leve-w sou nich ou Titid ? Lapawoli flan-m dife ki soti nan bouch ou fè nou kwe ke wou genyen poulpoul. Nou an desan-m nou panko nan karè-m. Wou se gate priyè, mouch a vè, sintetewomp.Dekwaze pye-w sou lestomak ayiti. Retire-w jerenoce.

Fil arenyen vlope lespri-w. Mireille Durocher Bertin, Paste Sylvio Claude, Brignol Lindor, Jean Dominique satouyè-t lespri-w. Yo fe-w wè joudelan anvan nwèl. Wou telman bay pe lebrun, lafimen bouche je-w. ou wè nwa lajounen kou lannwi-t. Nan pandye nan Pretoria lagou-m soti nan nen-w tankou poul ogey.

ou gen youn lamp etenel nan ke-w maten midi swa. Wou tounen komet kap file. Wou pran nan pwa grate. Mwen nonmen non-w mwen pa detounen-w. la mayotte wou-a pap pran. Nou konn sa ki nan bwat la. Wi sevre nou pa dwe manje manje bliye. Manje 91 la te gonfle nou. Manje 2001 yan bannou kakarel. Nou rann fiel nou. Abraham di setase.

Nan Afrik Di sid ou kase lezo. Tranche lekzil mode-w zantray ou. Ou kriye ak tou-t tatawel bizawel ou yo: Operasyon pakatann ! Bèkèkè mannwel sete youn gross mol. Nan fè lakilbit, nan jwe mayamba, nan jwe pike kole ou se bakoulou. Ou telman fo wa fe twal. Sevre premye so pa so men dezyè-m so sa-a kase ren’w.

Wou genlè panko komprann Titid. Frize kouvri-w. Ou tounen poul kayè-t. Ou gen lappipi. Ou tounen kok bendezwel. Mwen tande ou vle retounen nan gagè anko. Ou blye Titid, Ou se you plou-m. Ou bon pou chodyè. Amatè kok pap kare-w anko. Pye-w pa ka pran sapaton-n. Ou se kok pye kaka.

Sispann rele zansè-t nou yo nan govi. Dessalines, Charlemagne Peralte, Benoit Batraville pete sou wou sept fwa swasan-t-disept fwa. Bonnanj ou pati. Tou-t rev chimè-w yo fi-n petevi-w. detounen-w.

Atansyon Titid ! Ou genlè te wè zetwal file. Ou tounen rosiyol. Pawol san pye san tè-t, pawol degren-n goch, pawol depaman tombe kou gren-n lapli. Sispan-n fè intèpelasyon. Sispan-n jwe ak lombray ou. Sispan-n tire kont lajounen.

Laye lavalas paka tounen avyon. Bobi-n fil lavalas paka tounen machi-n. Jou bare’w Titid. Pwen yan gate li gate nè-t.
Nou pap ka wè lakay Titid. Mwen voye youn po dlo dèyè-w. Ale lwen manje ranje.

Ak tout kè-m

Monica.

(Source Forum mou.com sur http://www.moun.com)

Dizon pa-m!

Si nou se ayisyen natifnatal nou paka pa ri lè nap wè tou-t bèbèl lang kreyol la kap layite kôli nan repons sa ke Monica voye bay aristid la. Sa ki enteresan nan repons sila se ke monica itilize menm lang ke aristid itilize a tou.

Ak popilarite ke moun.com genyen destinatè misiv saa gen pou li jwenn li.

Mwen ta renmen konnen reyaksyon aristid lè lap li repons gwo ponyèt sa que monica voye ba li ya.

You gwo ayibobo pou monica

YOU LOT BRASE LIDE SOU MESAJ ANSYEN PREZIDAN ARISTID LA

Tue, 26 Dec 2006 14:57:48 GMT

Mezanmi...

Mwen sonje lè-m te lekol, le nan kou literati yo te konn ban nou devwa pou nou fè eksplikasyon de teks; sel kote tout elev te konn tonbe dako se le yo ap plase teks la ak otè teks la nan konteks istorik temporel e spatial. Apre sa chak etidyan toujou gaye nan eksplikasyon yo an fonksyon de konpreyansyon yo, nivo lekti yo e eksperyans pa yo.

Dekodaj zanmi dilibon fè ya se youn nan tradiksyon ke li fè anfonksyon de you paket faktè. Si zot sou fowom lan vle fè menm ekzèsis la sa pa vle di ke chak moso pawol kwochi aristid yo pral vle di men bagay.

Nan konteks you prezidan ki tap taye banda-l kote li konn tande you gwoup nan sitwayen peyi ya ap rele peyi ya se pou wou louvri boudaw jan w vle, prezidan sa gade you jou li wè kek zotobre vi-n dil: ti mal mare patat ou banm sak la, se nonmal ke tout demach prezidan dechouke ya ap antreprann fok li pale de retou li.

Sosyete nan peyi dayiti ap viv you sitiyasyon krev kè, kretyen pa konn ki sen pou yo priye, vodouizan pa konn ki lwa pou yo rele, you gouvenman demisyonè, kote pou ayisyen kap viv kote ki pa gen travay konteks politik la bayo you mwayen pou yo jwen manje yo chak jou: Yo tounen militan. Militan pou fè moun pè. Militan pou fè yo fè kout pli-m nan eleksyon. Militan pou fè palemantè pe le yo konvoke fonksyonè.

Lè militantis sa pa ka bay manje tout moun tonbe nan kri-m nan ransonen malerez nan kidnape ti moun piti. Poukisa paske ayiti ak ayisyen tounen pitimi san gadô paske gouvenaman ak tout enstitisyon yo demisyonè. Jan de sosyete sa yo tounen you bouyon kilti favorab pou tout sanzave ak sanzavèz ki ta vle simaye la troublay.

Mwen toujou mete you bemol sou kalite ak kapasite militans lavalas la andeyô de fakilte yo genyen pou fè moun pè ak fè dezod.

Sa pa vle di ke paske aristid ap pale kreyol rèk li yo sa pa vle di ke militan yo gen entelijans ase pou you dekode mesaj yo.Dekodaj dilibon an paka janm sanble a dekodal joksibrin site solèy.

Sa vle di ke la ankô aristid fè eksprè pou li jwe nan loloj moun ka li pawol piman bouk li yo.

Fok nou fè atansyon pou nou pa tounen tradiktè e ke se nou menm kap voye mesaj ke aristid pat menm imajine bay baz li yo.

Mesaj ke mwen ta renmen voye bay aristid se dezoutwa konsiderasyon ki chita nan kalbas tèt li toujou paske li pa konn manje manje bliye:

1. Se pa Preval ki te voye-l ale nan peyi lafrik disid

2. Lè yo te voye-l ale pa-t gen okenn baz ni popilas ki te soti nan lari pou te di blan yo voyel tounen.

3. Zanmi kominis sosyalis gochis li yo te babye nan moustach men pa gen youn ki te mande ak konviksyon pou fè li tounen.

3. Moun ki te mete men ansanm pou fè li kouri kite ayiti yo se yo menm kap depanse lajan fè eleksyon, ak bay lajan pou yo peye fonksyonè paske kes leta yo pa gen senkob.

4. Plan ke moun sa yo genyen pou ayiti menm si li pa bon pou tout ayisyen, li pa gen chapit aristid la ladanli.

5. Tout vagabon sansal sanzave ak sanzavez kap fè malpwoptè nan non ti monpè ya , yap taye banda yo paske soley la poko leve. Gouvenman Preval la ak loni ak tout kominote entènasyonal la poko soti pou regle pwoblè-m ensekirite ya ki nan ajanda yo men ki poko priyoritè pou yo.

6. Aristid se you jounal ki te soti nan lari depi kek lane deja e ke tout moun fi-n li, yo mete fey papye jounal yo nan latri-n pou moun ki pral fè bezwen yo sèvi ak yo.

7. Aristid ap pwofité de vyolans ki andedan peyi ya pou li fè konnen ke li gen fos toujou. Men se kraponnen lap kraponnen moun. Si militans amé aristid la pran lari si loni gen volonte pou kwape yo , yo gen pou gen anfas yo you lot tip de solda ke neg a pantalè-t woz sa yo kap layite ko yo sou plaj e ap manyen ti moun andedan peyi ya.Si aristid pa fè respè li yap fè-l wè joudlan anvan nwel.

(Source Forum Moun.com sur http://www.moun.com auteur jopi)

MEN DEKODAJ DISKOU ANSYEN PREZIDAN ARISTID TE VOYE POU PEYI YA POU FET NWEL (DEZYEM PATI)

Tue, 26 Dec 2006 14:53:06 GMT

Konsekans : 200 zan apre, Pèp la toujou menote nan Mizè, grangou, chomay, apatay…

Se pri sa'a peyi a ap peye ni pou trayson Desalinn e trayison li menm kise youn lot Desalinn, kom nou di pi ro ki plis menm ke Desalinn ou Jesikri. Alo le msie tounen lavasyen kite trayi msie ou byen fe konplo kont li met komanse mare vant yo sere! Mwen pa bezwen diw de Latoti ak lot moun ki pat mande retou msei andedan peyi'a! Mashe pran lavalas la pral komanse....

Se pou sa menm nou deklare :

"Nou" sa'a kanpe pou Minouche, li menm ak patizan li yo ki nan kat kwen peyia!

Chak fwa yon gang patripòch Etenn lanp moral la, Fòk yon lavalas patriyòt Relimen l e rechaje l Ak bon jan gaz konsyans.

Alo "NOU" deklare ke chak fwa ameriken, franse, canadyen ak lot pouvwa sou late mete ansanm ak tret aysien pou fome youn gang san konsyans ak moralite pou voye mwen deyo, fok genyen lavasyen ki kanpe pou mande, exije, fose retou mwen sou pouvwa a!

An nam e konsyans, Nou pa ka fè kòm si n pa wè Kijan konplo trayizon an Menote Pèp la 2 bra, 2 pye Nan mizè apatay Depi dyab te kaporal.

"Nou tout, nou pa fouti di ke nou pa konprann depi apre vyolans, trayson ak konplo ye te fe kont mwen an ke ensekirite ak nivo vyolans nan vinn pired, peyi'a enkontrolab san mwen! Youn division, ensekirite ak vyolans ki la depi anvan mwen rive sou pouvwa, depi apre lanmo Desalinn kite sibi menm dram ak mwen. " Li sevi ak lanmo Desalinn nan pou pale de tet li, men si gouvenman etranje di epa wap mande pou moun yo goumen pouw ka rnatre le sa lap di se de Desalinn li tap pale!

Si premye koudeta kont Papa Desalin nan Pote premye pri nan krim trayizon, Dènye koudeta 29 fevriye 2004 la Chanpyon ni nan krim trayizon, Ni nan krim kidnapig prezidansyèl.Tradiksyon: Sa nou fe'm la pired ke sa nou te fe Desalin nan. Pito nou te touye m olye fom kidnapping mwen pran! Se premye fwa sa fet nan lsitwa kote yo kidnape youn prezidan konsa!

Jan nou tout konstate, Depi kidnapig 29 fevriye 2004 la Fi n limen sigarèt la nan 2 bout, Maladi kidnapig tounen yon epidemi. Tout moun soufri. Tout moun jwenn.Men fout tou! Ah ah ah Apa li papa! Kom nou we nou fout jwenn ak pa nou! (Kise parol youn odite nan NY te di mo pou mo nan radyo Ayiti Entenasyonal nan youn sho ki rele Kwaze lide ke Bob lemoine ak Max Kenol ap anime) Jan nou ka konstate depi apre mwen finn ale a nou genyen youn sigaret ki limen nan tou 2 pwent! (Peyi a engouvenab san mwen, se sel mwen ki ka chef, ki ka dirije e ki ka mete lape nan peyi dayiti, lap rive youn le ameriken ak lot pep kite patisipe nan koudeta pral vinn bo pye mwen pou'm ka vinn ede yo mete la pe nan peyi'a! Ze ap gen pou tounen anko andedan vant manman poul la) Se pa fout sel mwen ki tap konn kidnapping! Moun mwen yo kidnape tout kalite moun: rich tankou pov, granmoun tankou timoun, boujwa tankou malere, elev lekol, kidnaping pa ere, likidasyon nan kidnaping, anfen se youn epidemi kidnaping nan tounen poutet nou te pemet nou trayi mwen ak fe konplo kont mwen. Pa gen moun ki epagne! "Tout moun jwenn" vle di youn santiman ke kontan, gryen dan ke de enpak kidnaping nan nan peyi'a!

Kòm soufrans youn nan nou Se soufrans nou tout, Tout patriyòt gen obligasyon moral Pou konbat e kidnapig e pwazon trayizon Ki toujou fè inosan peyi pou koupab.Si anndan pa vann, deyò pa achte.Mwens trayizon egal mwens soufrans.Kidonk kounyea kom nou tout konnen ou pral konnen soufrans mwen te andire apre kidnaping nan le sa trop pou nou, na manye genyen moralite pou konbat kidnaping an jeneral, mande retou mwen, pou inosan pa kontinye peye pou koupab! Nou ka we ke si peyi'a kraze ke se nou tout kap pedi, pran konsyans, we reyalite mande mwen tounen epi nap we si tout bagay pap kanpe! Si nou pa tal vann mwen, trayi mwen, fe konplo kont mwen ak vye blan etranje pa tap janm genyen kidnapping konsa! Le jou na fout sispann trayi lide konsekan tankou Desalinn ak mwen menm na soufri mwens, soufrans nou va fini!

Klòch moral sa a sonnen byen fò Nan Ladesalinyèn ou nan Im Nasyonal nou an ki di :Iim nasyonal la pale de sa, (ak anpil ironi) an nou chante ansanm:

“ Dans nos rangs point de traîtres…nan mitann pa fèt pou gen trèt…” Sak pase nou la nap plenyen pou kidnapping, mwen pat tande tout bri sa'a non apre yo te lage mwen nan lafrik santral la? Sak gentan gen la'aaa? Nou fout bliye ke im nasoynal la di pa fet pou genyen tret ak konplo pami nou? Kite'm chante pou nou anko (sou youn ton moun kap pase youn lot nan betiz) Dans nos rangs point de traitres ki vle di e map tradwi pou nou Nan (poz) mitan nou (poz) pat fet (poz) pou genyen moun ki tret ... San sa nou tout ap fout peye pou sa!

Fidelite patriyotik akouche ero. Pwazon trayizon akouche zewo. Fok nou aprann rete fidel a ero istorik pep asyien kit li rele Desalinn kit li rele Aristide! Apre jan de lide sa yo se youn ekip zero ki andedan peyi'a. Nou ka we depim finn ale'a, nou youn pa ka gouvennen peyi'a! Men nou al lage peyia nan men youn zero, youn mediok, youn nul tankou Preval, nou an kaka net!

Plis nou kole zòrey nou sou kè Fanmi Lavalas, Se plis nou tande 5 kout kannon fidelite sa yo : Pa gen delivrans, nou pap genyen youn souf si nou tout pa fout rantre kom manm Fanmi Lavalas, vin n jwenn Gran Papa. Men koman nou ka fout fe sa tone! Se le nou rive respekte e aplike 5 pwen sa yo ke mwen pral site la, kise:
1. Pèp Ayisyen pa limen lanp demokrasi ak alimèt trayizon. Nimewo 1 - Fok nou sispann zak trayison kont mwen!

2. Pèp Ayisyen pa jwe mab eleksyon pou zoklo trayizon. 2- (de ak gwo aksan tegi sou tet li, youn fason niais) Le youn lide tankou mwen pase nan eleksyon kitem fe tan mwen kelkeswa sa mwen ap fe pendan ke mwen opouvwa'a, kite mwen fe tan mwen! Pa trayi mwen! Pa fe konplo!

3. Pèp Ayisyen pa manje manje bliye, Ale wè pou manje trayizon. Li fè matla pouvwa pou l pa dòmi atè. 3- Lavasyen, (kise sel vre ayisien nan tet malad mantal la) pa konn padonnen, yo pa konn bliye sa yo fe yo. Li pa konn bay pouvwa pou kite yo vole pouvwa'a nan men yo!

4. Pèp Ayisyen pa janm met linèt trayizon pou anpeche l wè Bèf ki moulen kann nan se pa li k bwè siwo a.Lavalasyen pap pran nan trayison sa'a! Pinga nou fe ere, li we li e li pral batay kont li ak tout fos li! Lavalasyen pap ka ap batay tout tan epi pou li pa ka rive opouvwa! Si li goumen fok li benefisye, san sa manje a ap gate nan main nou tout!

5. Pèp Ayisyen di : Regle jis pa gate zanmi. Donk li fennk kare mobilize pasifikman pou : Retou imedya, Retou prizonye politk, Retou viktim nan travay yo, Retou lapè ak respè pou tout Pitit Peyi a. Men sa selman mwen ap mande nou wi si nou vle vyolans nan fini pandan ke map mande pou lavasyen mande sa pacifikman (vyolans ki la se lape konparativman ak sa ki pral vini) se pou'm tounen imedyatman, pou tout moun kite ale an exil ak mwen yo ou nan prison ka retounen san ke sote. Paket moun mwen te lage nan biwo leta yo dwe tounen rapido presto. Epi pou komanse respekte youn lavalasyen pou nou ka rive genyen lape tout bon vre!

Sè m, Frè m, (gade anro sam te di sou sa) hapo ba pou ou ki vle tabli Lapè ak respè sa a pou Tout moun san distenksyon ! Le li finn pale ak chimer yo, li finn pran reg plezi li, finn fe ekjijans li, kounyea li di lap pale ak tout aysien pou boushe je etranje ki ap tradwi diskou sila'a!

An 1806, san Desalin te koule Pou nou tout viv kòm sè ak frè, Egal ego, nan respè youn pou lòt. San nou se san Ayiti, Nou pa ka trayi san nou.Mwen ak nou se menm bagay, se aysien mwen ye tou, nou pa fet pou nou trayi mwen! Nou pap ka viv byen pandan ke mwen deyo fok nou konprann sa! mwen pa ka ap pase tray deyo pandan nap pran plezi nou nan peyi mwen an! Nou pa dwe trayi san nou! "Nou pa ka trayi san nou" Se youn pawol ki nan youn chante religyon katolik ki di konsa "Fok nou tout ansanm fe youn, Se lod Jezi te pase, Nou pa ka trayi san nou, san nou se san Jezikri li menm ki rasanble nou, fok nou tout ansanm fe youn" Men nan manifestasyon pro lavalas pep la toujou chanje chante sila'a kote yo mete Aristid olye de Jezikri! Se rapo religion ak politik lakay msie. Se demonstrasyon ke se youn lide karismatik li ye, se youn mesi li ye, youn gran Papa Profet, youn neg ki vinn delivre pov pi red pase Jezikri e pi byen!

Lè a rive pou ansanm ansanm Nou ekri yon nouvo chapit fidelite Nan Istwa d Ayiti nou an. Le a rive pou mwen rantre! Le a rive pou nou demontre fidelite nou a mwen! Le sa'a na rive ekri youn bon jan chapit, youn chapit tou nef nan istwa peyi dayiti!

Kite menòt mizè a tounen bijou Nan bra Ayiti pandan 200 zan, Se imoral e inakseptab. San sa nou tout ap tonbe nan kaka ke nou ap benyen depi 200 zan an! Bagay sa, non selman imoral men li inakseptab. Kidonk fok mwen tounen!

Kite kansè trayizon an Fè metastaz nan sèvèl wòwòt, Se imoral e inakseptab. Le nou trayi mwen li pa bon! Fok nou retire sa nan ti sevel rorot nou yo, ban'n moun ki manke matirite ak intelijans, retire sa a jame! Paske li imoral e inakseptab! Kidonk fok mwen retounen pi vit ke posib!

Direksyon moral sa a Nesesè e endispansab Pou ane 2007 la pa nwaye Nan blakawout dezespwa. Si nou pa rive nan nivo moral sila'a, si nou rate chans sa'a, eh byen ane 2007 la pral pi red pase sa nou te pran an 2006 la. 2007 pral genyen plis fe nwa (dey nan fanmi aysienn nan pou tout moun) lajounen tankou lanwit ak anpil dezespwa pou tout aysien ki andedan tankou deyo peyi'a!

Wi, direksyon moral sa a Nesesè e endispansab pou Debloke Peyi a, bloke mizè a ; Demare lajistis, mare kriminèl ; Demonote Ayiti, menote ensekirite a. Si nou rive nan nivo moralite mwen sot dekri nan 5 pwen anle yo, le sa e le sa'a selman, nap ka rive we ke peyi'a va debloke, le sa'a na rive kanpe lamize nwa ki nan mitan ti pep la (fanatik li yo), na rive mare tout tret ak konplote kont mwen, mare jan de kriminel sa yo. Le sa'a, Ayiti pral debloke tout bon epi insekirite ki la jodya va sispann!

Dayè, si pisans moral sa a Pat toujou gide mas Pèp la, Sa fè lontan tèt li tap pati San paspò, san viza, San tikè, san destinasyon. Si fanatik mwen yo pat kanpe konsa andedan tankou deyo pou defann retou mwen, yo tout ta fou deja nan fason yo fem ale nan kanpe lwen sa! Men fout nap vinn pou yo!

Kidonk, Li tap deja fou nan founo mizè. Nou tout konnen sak vid pa kanpe. Si Pèp la kanpe malgre vant li vid, Se paske tèt li pa vid. Alo kitem di nou kle, ke se pa ti pep la, fanatik mwen yo selman ki pou viv nan grangou ak lamize. Si li grangou lap mashe cheche manje pou li manje kay moun ki pran manje li yo! Si li pa ka rantre andedan kay, li ka kdinape moun nan lari pou li ka manje se youn defans lejitim. Se fason pou ke li ap itilize pou defann retou a, se zak ki demontre ke li intelijan!

Yon lavalas ochan pou tout Patriyòt sa yo ! Yon bon Lavalas se yon bon Patriyòt. Lavalas se « L’union fait la force ». Fòs moral Ayiti chita nan Pèp Ayisyen li menm menm. Kitem salye patriot (chimer ak kidnape yo) sa yo lavalassement! Lavalas vle di "l'union fe la force" Se lavalasyen selman ki represante moralite nasyon an nan fom de lit li ap mennen la'a, ke li ap mete la sou pye pou cheche retou mwen!

Se pou sa, vle pa vle, sote ponpe, Fòk ane 2007 sa a pote yon demen miyò. Se sak fe vle pa vle, Sote ponpe, ranse jan nou vle, Bush ou pa, kominote entenasyonal ou pa, pou sak pral pase nan ane 2007 la'a, map rantre nan peyi'a kan menm!

Gen yon lavalas rezèv moral pou sa fèt. Pèp Ayisyen se rezèv moral Peyi d Ayiti. Si gen patisipasyon Pèp la nan pouvwa Pèp la, N ap debouche kanmenm sou delivrans Ayiti. Se gras a lavalsyen yo map tounen, se gras a zak lavalsyen yo map tounen! Se lavalasyen ki genyen moralite selman, se yo ki rezev moral peyi'a! Se zak chimer yo ak kidnape yo kap fe'm tounen pou yo ka rive patisipe nan Pouvwa Pep la! (sonje ke le msie di pep la li we lavalasyen selman) e se konsa selman peyi'a ka delivre!

Ayiti an pann, men Se li ki pa n. Pa n se pa n. Wi, se vre : Pa n se pa n. Se ladann pou n RETOUNEN. Ayiti chaje problem jodya! Men problem ou pa, se pa nou (lavalasyen yo) li ye. Kelkeswa jan li ye fok nou repran li! Kelkeswa jan li ye, se li ki pou nou, fok nou reziye nou ak sa ki pou nou! E se konsa nap oblije tounen kout ke kout!

Wè pa wè, n ap wè. Wè pa wè, n ap wè lakay.Se va yon bèl fèt lapè Ak lanmou fratènèl. Kelkeswa jan li pase, kelkeswa sak dwe fet lap fet, men ane sa'a nap we lakay kan menm! Le sa'aaaa hum ....! nou va fe youn bel fet lape kote lavalasyen pral mashe pran tret ak konplote gran jounen voye yo nan lodela fratenelman!

Nan menm chalè renmen sa a, Minouche avè m anbrase nou tout E redi n nan lang Zansèt yo: Sizobonana ekhaya ! Sa vle di : Na wè lakay.Unyaka omucha omuhle ! Sa vle di : BON ANE ! Pretoria, Afrik di Sid . Desanm 2006 e sou not sa'a, ke Minouche ak mwen ap pral di nou nan lang zanset nou, lang zulu yo, Bon'n ane! Depi Pretoria nan Afrik di Sid nan mwad desanm 2006 la !

(Source forum moun. com sur http://www.moun.com auteur Dilibon)

MEN DEKODAJ DISKOU ARISTID LA(PRENMYE PATI)

Tue, 26 Dec 2006 14:50:50 GMT

Nan chache fouye zo nan kalalou nou tonbe sou sit intènèt MOUN.COM (http://www.moun.com) you sit ki kanpe sou de tèt zotey li nan zafè brase lide sou tout sa kap pase andedan e andeyô peyi dayiti. daprè sa rimè lari fè konnen tout moun kap fè politik ke se swa anayiti ou nan peyi letranje, yo tout pap pa li gwo diskisyon ki tabli sou sit saa.

Se nan zafè brase lide sa yo ke you entèvenan ke tout moun rekonèt ko-m sa popilasyon moun.Com lan rele mounis konsekan, dilibon, te entèprete sa ki kache anba pawol siwoli-n ansyen prezidan dechouke Jean Bertrand Aristid.

Ak pèmisyon mouche dilibon ak kominote moun.com lan nap retransmèt bô isit la gwo travay dekodaj sila:

Aristide fou se vre men sa pa vle di ke li sot e enbesil! Se male moun ki pran Aristid pou neg sot! Li ka fe gwo ere men li pa sot.

Li genyen youn zam nan men li ke anpil lide politik aysien pa janm genyen e pa janm cheche genyen, konprann e pale langaj pep aysien an. Si pandan preske 200 zan pep la te kwe nan neg lespri, respekte konesans, pran nan pa konprann, lide telegide, ak lot demagoji, jodya li kwe nan pouvwa lang li, li vle pou fanm rive gen kek dwa malgre se pa tout gason ki dako pou fanm totalman egal ou pou Ayiti kopye lit fanm ki soti deyo kap rantre ak tout boulinn nan peyia, li vle youn downpayment de lapa de tout lide kap vinn preshe delivrans.

Diskou ane 40, 50, 60 yo pa fel sezi anko! Aristid genyen youn langaj kle ki fasil pou li konprann menm le li pale an daki, ke yo kwe e dako pou lide pale ak li menm si se demagoji. E se male moun ki tonbe pale de demagoji selman ak pep la, paske li te konn fe distribisyon manje, menm si sete manje legliz katolik te konn bal distribiye ke li itilize pou fe kapital politik li, li konprann sa kap pase nan nanm pep sa'a kote elit yo 90% katolik ou protestan, 99.5% vodouyizan an kashet, e pep la 100% voudouyzan a kle ou an kashet pou li ka jwenn kek avantaj nan sosyete a.

Mwen ta renmen pou nou ta chita e dekode diskou Aristid sot bay la! Le li di Sè m, Frè m, nou di se pa anyen, pep la pap pran nan fo mamit sa'a!

Mwen di rans. Se sa ke paste li di, se sa monpe di li sou lotel, e se sa houngan di li nan badji ou anba peristil, pep la kwe nan li, li pran pawol sila'a tankou youn moun ki apateni a fanmi li. Menm si moun sa yo pa tap janm invite nan mariaj li, menm si yo pa tap ni marenn ni parenn nos li, menm si lite goumen pou fe timoun li yo ameriken, menm si li genyen lajan ameriken ki tap pouri nan kofrefo lakay li kote mas moun ap mouri grangou, li se youn manm nan fanmi yo! E yo kwe li!

Pa fe gwo legey ak move gwo ke pou ap bay tet nou manti. Youn enmi ou minimize fos li ap bat ou tout tan. Youn ennmi ou pa etidye fom lit li pou w fe fos li tounen febles li ap toujou mete dow ate! Fok nou sispann bay tet nou manti e rekonet fos, vale ak entelijans menm nan plenn foli de Mouche Aristid! Lap tounen nan peyi e li pral vanje paske li te mawon e lajounen ap vreman tounen lan nwit!

Nou pa we lafanmi! Lafanmi se lavi!

"Mwen se youn papa" ki vle di nan langaj ti lame Aristid yo mwen se moun Gran PAPA, ke Aristid reprezante! Se mo de pass jiskaprezan nan zonn de non dwa yo ak nan lapolis la! Li kwe nan fom de referans a fanmi e li pa janm manke rantre tet li kom manm chak fanmi patizan li. Se sak fe pwiske li se youn manm nan tout fanmi, li rantre e divize anpil fanmi nan peyi dayiti! Moun nan ka touye youn lot vre fanmi li paske li mete Aristid pami moun ki nan fanmi pa li tou ou plis ke tout lot fanmi li! Li tounen youn adikte, youn aveg kap defann youn manm nan fanmi ki an danje, ke tout moun sitou ameriken pa renmen. Menm si madanm li amerikenn! La fanmi se lavi!

Poukisa li di Se anvan Fre? Paske li konnen ke se fanm ki poto mitan sosyete aysienn nan. Se fanm ki legliz, se fanm ki nan mashe, se fanm ki nan tout baz sosyete'a. Nan peyi dayiti fanm travay mil fwa pase gason epoutan yo konsidere yo kom youn et enferye. Li vle fe yo pense ke menm nan lide li kondisyon fanm sa yo pase anvan! "Understand your pain" konsep ke zanmi li, Onzi kanzo li Bill Clinton te konn fe!

Se ak kè kontan Minouche avè m salye w

Minouche! Li pat ka di ki ti dezod li te fe pandan li te deyo peyiya nan youn chanm 3 mil dola pa jou nan Washington ak lajan Teleco yo, li te bo Minouche sou bo figu premye fwa an piblik pou fe mascarad toujou, demontre kom ansyen pe menm bo li pa konn bo. Men nan solitid nan lit pemanan pou tounen an, lite rapwoche de youn lot et vivan. Li trayi mo li ak tet li, ak Bondye li, li trayi legliz li, fwa li, men lite vle pep la bwe trayzon an e aksepte Minouche ke li tap prepare pou ranplase li apre denye election malatchyonn nan, men li pat finn fe Minouche konfyans malgre ke li tap monte sou vant li 1 fwa pa mwa telman lite chaje ak lot fanm! Men jodya nan exil, kom Minouche toujou rete fidel (?) Nan peyi sid afrik anpil bri ap kouri men pa genyen oken prev sou ti pa chat Minouche ak youn fonksyone ONU! Ti pep msie ap rive dijere Minoushe, e ka vinn renmen Minouche plis ke Aristid! Aristid konen koman pou li toushe kod ki pi sansib nan ke mas pep aysien an, sitou sak pi pa konn li yo!

Note ke li pa di salye nou (jeneralizasyon) men li di salye w! Sa vle di li pesonalize salitasyon an youn seri de moun byen spesifik! Nan kreyol nomal li ta dwe di salye nou tout pitit te peyi dayiti, le sa li tap anglobe tout aysien men li pap pale ak tout aysien li distinge ak ki aysien ke lap pale! Nyans nan langaj sa yo pa toujou kle pou ti elit entektyel dwat e goch ki etidye swa nan peyi a ou deyo paske yo pa janm konprann nyans ak koule ki andedan lang kreyol la!

Pandan n ap depoze yon kouwòn rekonesans

Le finn di ak kiles lap pale, kounyea li menm ak moun sa yo ap depose youn kouwon rekonesans...

Sou memwa Papa Jan Jak Desalin, le Grand.

Tout moun konnen ke li toujou di ke li renmen Tousen Louveti pou konesans li men li ta toujou renmen kontinye masak etranje ki nan peyi'a ki pa vle peyi a mashe. Li idantifye ennmi sa yo kom tout moun ki pa genyen youn non natif natal, tout moun vini dwe eliminen pou pwoteje libete natif natal! Siout moun po kle ki genyen lajan. ALoske youn nwa an Afrik ka kalifye kom aysien san okenn fom prose! Ou pa bezwen mande ke lap selebre e kleronnen Desalin kom Papa (gade mo papa ki tounen) Jan Jak Desalin epi li pa bliye mete Le Grand ki fwa sa ekri an franse! Sonje li pi gran ke tout lide sa yo nan tet li ak nan tet patizan li yo. Li pi gran ke menm Jezikri paske Jezikri bliye yo malgre li priye Jezi tout vi li pou yo, jiskaske li dako desann lotel, atake Vatican, defye le pap, atake USA ak res mond nan pou vinn delivre nan soufrans yo. Menm si ou pa site ki plan anti povrete ke Aristid janm genyen. Moun pov soufri plis sou Aristid ke nenpot lot prezidan. Ensolans ak enkonpetans lakoz lanmo anpil nan moun li vinn sove yo. Li vinn sove yo, li semante li pap reyisi san yo, li patap janm mawon men le bagay la red li dako pati ak tout lajan li ale jis an afrik menm apre li di se kidnapping!

17 Oktòb la sot fè 200 zan Depi Papa Desalin tonbe Pou chak Premye Janvye Te louvri pòt Yon Bòn Ane Lakay, sou tè d Ayiti nou an. Nan lonbray desantyèm anivèsè sa a, Nou salye memwa tout lòt Ewo nou yo E nou branse w fratènèlman

Nou vle kwe ke li te vle tape anbrase. Note li itilize anko anbrase "W" olye de anbrase nou tout aysien

Pou swete w: Bòn Ane 2007 !Lè ti moun kou gran moun Gade nan miwa Premye Janvye, Yo renmen poudre ak plimo bòn ane.

Monopol konpreyansyon li e li menm selman de mize manman ak papa pitit. Youn konsep ke Elise te dekriye nan youn pawoli ak Rico, men ki tounen chak fwa nan diskou politisyen gason lakay! E menm ennmi msie remet li tankou youn pwopriete prive li kise monopol sila'a ke se li selman ki ta renmen moun pov rive nan sosyete a! Politisyen yo dwe montre konpreyansyon yo de mize ki nan peyi e diferans ke yo genyen ak msie sou metod pou kreye riches pou pov tankou rich ka viv tankou tout dwet youn pla men kote tout pa menm longe men tout jwenn dlo le main ap lave ou brase!

Se ak anpil afeksyon n anbrase

"n" nan se pou Minouche ak li. Minouche lap fe aksepte toujou.

Tout timoun pou swete yo chak :

Rol Gran papa bon ke kap pale ak tout timoun li yo!

Yon Bòn Ane espesyal.

Poukisa Bonn ane sa'a espesyal? Ane sa'a lap genyen pou li rantre nan peyi a pou kontinye lit la!

Yon lavalas bon souwè ak amou fratènèl

La'a li rantre danble nan voye mesaj politik kode! Bri tap kouri nan mitan anpil sekte ke lavalas kraze, divize, eliminen. Genyen lavalas ki tap di ke menm Aristid pa lavalas anko! Li vinn inifye yo, ranmasse sak gen dout e retounen ak mo lanmou, ki se youn santiman ke ou pa janm ka abandone fre w nan mitan konba!

Pou ou ki lakay kòm nan 10^e Depatman an ;

Aristid konen ke genyen 10 depatman nan peyi'a! Li ta dwe pale de 11ieme depatman pou diaspora. Eske se youn ere? Eske se youn pesistans nan ere pou pa rekonet nouvo depatman ki nan peyi'a? Eske li pa vle di 11ieme depatman pou moun diaspora kite finn abitye ke yo se 10ieme depatman pou yo ka genyen konfizyon? Men kwem siw vle, msie konnen sa lap fe a, li pran san li, li pa fe ere sa'a de bonne foi, li konnen enpak sikolojik mo 10iem nan konsyans moun sa yo byen!

Ou menm Pitit Peyizan k ap soufri nan

Pitit peyizan lap pale ak klas moun ke sosyete a bliye pou vinn jwenn li, li konprann mize yo, e se li sel ki ka ede yo!

Tout seksyon kominal kòm nan katye popilè Okap, Okay, Jeremi, Pòdepè, Fò Libète, Gonayiv, Ench, Jakmèl, Miragwan, Sen Mak, Tigwav, Site Solèy, Lasalin, Bèlè, Solino, Matisan, Gran Ravin, Kafou, Taba, Laplenn, Delma, Petyonvil, Kenskòf, kòm nan Pòtoprens.

La'a lap mande youn raliman de tout ansyen ak nouvo lavalasyen nan diaspora ak nan tout kwen peyi'a, seksyon moun pov nan sentiwon lamize ke nan peyi a ki se baz li pou kanpe djanm e prepare yo pou batay menm ak vyolans sil le fo! E nan jou ki pral rive la ou pral tande ke vyolans nan ap pral pwopaje soti nan selman Potoprins e rive nan tout vil pwovens ki pral mande ak plis vige retou Aristid. Kek ti elit tradisyonel pral komanse youn mouvman GNB2 eh byen lavasyen yo ap sevi ak sa kom preteks pou sakrifye sitwayen devan tankou deye amwens ke yo genyen youn kat pati lavalas nan deye posh yo!

Pèmèt nou di 15.000 mèsi

Si Franswa Divalye ke lap imite tout tan te genyen chif 22 msie chwazi dat 15 jwiye a kise dat fet li pou li fe youn lto demagoji: 15, mil mesi. Eske yo konn pawol konsa kantifye remesiman lakay? Non men fok li mete anfaz sou dat 15 nan, eske lap tounen youn 15 nou ap konnen!

Pou bèl souwè 15 jiyè 2006 yo. Bèl woz solidarite nou resevwa yo

Nou" Tankou youn neg kap vann mashinn dezyem men li kontinye ap vann Minouch kom youn potansyel kandida 2011! Bagay sa pral mete fas a fas ak anpil lide lavalas ki vle ke se yo! Men lap manje yo tout ki ta fe ti frekansite sa'a. Daye pouw lavalasyen fok ou jire obeysans a mo a sel lide apti a kise Aristid!

Pa janm fannen nan jaden memwa n. Jan yon pwovèb nan lang Ebre a di :ןבא וב קורזת לא םימ ונממ תיתשש רוב

An bon Kreyòl: Moun pa dwe manje manje bliye.

Tout lavalsyen toujou ap repete anko ke msie pale 8 lang li ap mashe ak rime sila'a! Li pale ebre! Pa manje anje bliye! Se youn pwoveb aysien ki di fok ou sonje moun ki few dito, viv ak la fwa e esperans ke youn jou va rive pou w ka pran revanj ou pidevan!

Rekonesans ak fidelite sa a,

Rekonesans ak fidelite de troup li yo anve li menm. Sonje ke li pap pale ak tout pep aysien an non!

An verite, se yon istwa damou

Jwet romantik ke aysien toujou renmen tande pale de youn lidebon papa, menm san okenn plan, ki renmen yo. Ti tandans timoun, mank matirite ti pep la ki pa rive lwen lekol! Menm konsep aysien genyen nan travay le boss la ap dirije yo ak jistis kote yo konn pense ke yo endispensab ke boss la renmen yo plis pase tout lot anploye! Li konprann sa e lap jwe sou kod sansib sa'a tankou youn gitaris fou e anraje! Se youn mo tou ki dirje pou konsomasyon etranje pou li fe konprnan se youn mesaj damou ke li ap voye bay pep ayisien an tout antye! Men lanmou nan bouch Aristid se lanmou pou patizan li pa tout lot moun, lot aysien ki andedan peyi'a ke li toujou idantifye kom ennmi li, excepte le sa bon pou li fe ako sekre ak yo!

Ki egzije delivrans Manman Ayiti. Yon delivrans ki difisil, trè difisil, Men yon delivrans ki pa enposib.
Apre li finn mande patizan li pou yo mobilize, apre li finn di yo ke li se sel Gran Papa menm jan ak Desalinn, ki renmen yo tout bon e ki konprann mize yo, li se sel moun ki ka retire yo nan mize sa'a, li di yo jan li analize bagay yo la'a, rantre anko nan peyi a difisil, paske li konprann reyalite ke menm si demokrat yo an majorite men Bush tou rete prezidan e msie ka pa vle kite li pase fasilman pou li rantre, men si yo fe sa yo konnen pou yo fe'a, sa pa enposib kote yo ka rive vinn fe chien nan pye li, rele li vinn mete la pe nan peyi'a!

Se pou sa menm, fòk dabò gen limyè. Limyè entèlijans kòm limyè konsyans. Limyè moral pou l pa fè nwa ajounen kou lannwit.

Tradiksyon: Fe je nou kle, mete ponyet, etenn tout limye ki nan peyi'a, avanse ak vyolans nan pou revolte konsyans tout moun sou la te beni. San mwen menm andedan peyi'a, san retou mwen, se pou lajounen tounen lanwit, se pou li fe nwa nan tout peyi'a e se konsa ke fos fe nwa yo va pran konsyans, va rantre nan moralite yo pou yo retounen lide nou an andedan peyi dayiti, manman ke nou renmen anpil la!

Si l difisil pou lave kay tè, Li pi difisil toujou pou Lave kay tè nan blakawout.

Kod sa vle di: "Ala mize pou lave kay an te" Se Kay ki pa gen beton, ceramik ak lot bagay konsa andeyo sitou difisil pou lave. Se youn proveb ki vle di ke bagay wap fe la lap difisil pouw rive, edikasyon wap bay moun ki sot anpil, etc... Alo li sevi ak konesans piblik sila'a pou kreye youn imaj vwale ki vle di:

Si nap rele, plenyen, rele anmwe, vekse pou nivo vyolans ki nan peyi a jodya nou poko we vyolans. Si nap rele pou kidnapping jodya le tout peyi a eklate sa nap di? Le flam dife vyolans nan limen tout bon lap vinn pired pou nou jwenn lot solisyon ke mande retou mwen pou mete lod! Se youn menas a gouvenman an plas la, ak tout lot gouvenman ki genyen moun nan Minusta, etranje ki nan peyi'a, Minusta e gouvenman ameriken an lel repibliken an pou di yo san li peyi a ap pran dife e lap tounen sann sann dife san retou Aristid!

Kidonk, vide limyè delivrans sou Ayiti,

Alo si nou vle tande konsey nan bouch mwen pito nou komanse pwosesis koman pou nou fe mwen retounen.

Sa'a se pou Preval direkteman ke li akize ki pa kanpe red deye retou li e negosye reta li pran nan peyi sid afrik ke li komanse ap renmen ditou!

Se refize Ayiti kontinye lave kay tè Nan blakawout koudeta.

Le nou te vinn cheche mwen an, nou kreye sak genyen la, nou fe koudeta kont mwen anko eh byen se bon pou nou! Si nou pa vle mwen tounen seke nou pa vle peyia mashe vre!

Depi premye koudeta 17 oktòb 1806 la, Konplo trayizon an te egzije pou Manman Ayiti lave kay tè a

Ak pwòp san Papa Desalin.

Le klas privilejye nwa ak milat te deklare ke byen blan franse an dewout ki te pati yo apre revolisyon se pou yo anvan, yo te fe konplo ak trayison pou touye Desalinn 17 oktob 1806 la -

Komante: Aristid bliye ke anpere Desalinn te aji an gwo ponyet kont pwopriete sitwayen yo. Empere a te ka pa renmen jan mesye yo ap akapare byen leta tou nef la men se pa nan gro ponyet, boule byen yo ke li tap reyisi fe youn meye distribisyon. Jiska prezan kesyon e mas moun pov yo ki genyen pap yo an Afrik la sa yap jwenn ke Empere a te poze a poko genyen repons. Jodya li sevi ak paj istorik sa'a pou li di lachman ke se pa li ki pral kreye nouvo van vyolans li anonse a.

Non se pa li menm en pesonn men se injistis nan fason resous peyi a divise depi lendependans kote aysien ap trayi tout vre lide ki vinn delivre pep la ki nan mize.

Menm jan yo te trayi e fe konplo kont li pou jete li an Afrik tankou pil fatra se menm jan yo te trayi empere Desalinn e depi le sa, Ayiti lage nan mize ak vyolans ki pral kontinye men fwa sa ak plis fos, lap mande pou patizan li yo monte volim vyolans nan andedan peyi'a pi fo toujou jiskaske li tounen.

Men an nou di msie ta tounen nan mitan dife ak flanm vyolans le li ap ka satisfe desiderata menm patizan li yo koman li pral rive kontrole yo li menm?

MEN BRASE LIDE SOU SANS AK MESAJ KACHE NAN MESAJ ANSYEN PREZIDAN JAN BETRAN ARISTID VOYE DEPI PEYI LAFRIKDISID

Tue, 26 Dec 2006 14:39:34 GMT

Bòn Ane 2007!

Sè m, Frè m, Se ak kè kontan Minouche avè m salye w, Pandan n ap depoze yon kouwòn rekonesans Sou memwa Papa Jan Jak Desalin, le Grand. 17 Oktòb la sot fè 200 zan Depi Papa Desalin tonbe Pou chak Premye Janvye Te louvri pòt Yon Bòn Ane Lakay, sou tè d Ayiti nou an. Nan lonbray desantyèm anivèsè sa a, Nou salye memwa tout lòt Ewo nou yo E nou abranse w fratènèlman Pou swete w: Bòn Ane 2007 !

Lè ti moun kou gran moun Gade nan miwa Premye Janvye, Yo renmen poudre ak plimo bòn ane. Se ak anpil afeksyon n anbrase Tout timoun pou swete yo chak : Yon Bòn Ane espesyal. Yon lavalas bon souwè ak amou fratènèl Pou ou ki lakay kòm nan 10^e Depatman an ; Ou menm Pitit Peyizan k ap soufri nan Tout seksyon kominal kòm nan katye popilè Okap, Okay, Jeremi, Pòdepè, Fò Libète, Gonayiv, Ench, Jakmèl, Miragwan, Sen Mak, Tigwav, Site Solèy, Lasalin, Bèlè, Solino, Matisan, Gran Ravin, Kafou, Taba, Laplenn, Delma, Petyonvil, Kenskòf, kòm nan Pòtoprens. Pèmèt nou di 15.000 mèsi Pou bèl souwè 15 jiyè 2006 yo. Bèl woz solidarite nou resevwa yo Pa janm fannen nan jaden memwa n. Jan yon pwovèb nan lang Ebre a di : ןבא וב קורזת לא םימ ונממ תיתשש רוב An bon Kreyòl:

Moun pa dwe manje manje bliye. Rekonesans ak fidelite sa a, An verite, se yon istwa damou Ki egzije delivrans Manman Ayiti. Yon delivrans ki difisil, trè difisil, Men yon delivrans ki pa enposib.Se pou sa menm, fòk dabò gen limyè. Limyè entèlijans kòm limyè konsyans.Limyè moral pou l pa fè nwa Lajounen kou lannwit. Si l difisil pou lave kay tè, Li pi difisil toujou pou Lave kay tè nan blakawout. Kidonk, vide limyè delivrans sou Ayiti, Se refize Ayiti kontinye lave kay tè Nan blakawout koudeta. Depi premye koudeta 17 oktòb 1806 la, Konplo trayizon an te egzije pou Manman Ayiti lave kay tè a Ak pwòp san Papa Desalin. Konsekans : 200 zan apre, Pèp la toujou menote nan Mizè, grangou, chomay, apatay…Se pou sa menm nou deklare :Chak fwa yon gang patripòch Etenn lanp moral la, Fòk yon lavalas patriyòt Relimen l e rechaje l Ak bon jan gaz konsyans. An n ame konsyans, Nou pa ka fè kòm si n pa wè Kijan konplo trayizon an Menote Pèp la 2 bra, 2 pye Nan mizè apatay Depi dyab te kaporal. Si premye koudeta kont Papa Desalin nan Pote premye pri nan krim trayizon, Dènye koudeta 29 fevriye 2004 la Chanpyon ni nan krim trayizon, Ni nan krim kidnaping prezidansyèl. Jan nou tout konstate, Depi kidnapig 29 fevriye 2004 la Fi n limen sigarèt la nan 2 bout, Maladi kidnaping tounen yon epidemi. Tout moun soufri. Tout moun jwenn. Kòm soufrans youn nan nou Se soufrans nou tout, Tout patriyòt gen obligasyon moral Pou konbat e kidnapig e pwazon trayizon Ki toujou fè inosan peye pou koupab. Si anndan pa vann, deyò pa achte. Mwens trayizon egal mwens soufrans. Klòch moral sa a sonnen byen fò Nan Ladesalinyèn ou nan Im Nasyonal nou an ki di : “ Dans nos rangs point de traîtres…Nan mitann pa fèt pou gen trèt…”

Fidelite patriyotik akouche ero. Pwazon trayizon akouche zewo.Plis nou kole zòrey nou sou kè Fanmi Lavalas, Se plis nou tande 5 kout kannon fidelite sa yo :

1. Pèp Ayisyen pa limen lanp demokrasi ak alimèt trayizon.

2. Pèp Ayisyen pa jwe mab eleksyon pou zoklo trayizon.

3. Pèp Ayisyen pa manje manje bliye, Ale wè pou manje trayizon. Li fè matla pouvwa pou l pa dòmi atè.

4. Pèp Ayisyen pa janm met linèt trayizon pou anpeche l wè Bèf ki moulen kann nan se pa li k bwè siwo a.

5. Pèp Ayisyen di : Regle jis pa gate zanmi. Donk li fennk kare mobilize pasifikman pou :Retou imedya, Retou prizonye politk, Retou viktim nan travay yo, Retou lapè ak respè pou tout Pitit Peyi a.

Sè m, Frè m, Chapo ba pou ou ki vle tabli Lapè ak respè sa a pou Tout moun san distenksyon ! An 1806, san Desalin te koule Pou nou tout viv kòm sè ak frè, Egal ego, nan respè youn pou lòt. San nou se san Ayiti, Nou pa ka trayi san nou.Lè a rive pou ansanm ansanm Nou ekri yon nouvo chapit fidelite Nan Istwa d Ayiti nou an. Kite menòt mizè a tounen bijou Nan bra Ayiti pandan 200 zan, Se imoral e inakseptab. Kite kansè trayizon an Fè metastaz nan sèvèl wòwòt, Se imoral e inakseptab.

Direksyon moral sa a Nesesè e endispansab Pou ane 2007 la pa nwaye Nan blakawout dezespwa. Wi, direksyon moral sa a Nesesè e endispansab pou Debloke Peyi a, bloke mizè a ; Demare lajistis, mare kriminèl ; Demonote Ayiti, menote ensekirite a. Dayè, si pisans moral sa a Pat toujou gide mas Pèp la, Sa fè lontan tèt li tap pati San paspò, san viza, San tikè, san destinasyon. Kidonk, Li tap deja fou nan founo mizè. Nou tout konnen sak vid pa kanpe. Si Pèp la kanpe malgre vant li vid, Se paske tèt li pa vid. Yon lavalas ochan pou tout Patriyòt sa yo !

Yon bon Lavalas se yon bon Patriyòt.Lavalas se « L’union fait la force ». Fòs moral Ayiti chita nan Pèp Ayisyen li menm menm. Se pou sa, vle pa vle, sote ponpe, Fòk ane 2007 sa a pote yon demen miyò. Gen yon lavalas rezèv moral pou sa fèt. Pèp Ayisyen se rezèv moral Peyi d Ayiti. Si gen patisipasyon Pèp la nan pouvwa Pèp la, N ap debouche kanmenm sou delivrans Ayiti. Ayiti an pann, men Se li ki pa n. Pa n se pa n. Wi, se vre :Pa n se pa n. Se ladann pou n retounen Wè pa wè, n ap wè. Wè pa wè, n ap wè lakay. Se va yon bèl fèt lapè Ak lanmou fratènèl. Nan menm chalè renmen sa a, Minouche avè m anbrase nou tout E redi n nan lang Zansèt yo: Sizobonana ekhaya ! Sa vle di : Na wè lakay. Unyaka omucha omuhle ! Sa vle di : BON ANE !

Pretoria, Afrik di Sid

Desanm 2006

Kontwòl la ap chape : Fòk otòrite yo mete kesyon sekirite a nan premye plas

Thu, 21 Dec 2006 18:52:03 GMT

« Peyi a pa ka respire anba ensekirite, vyolans, ak enpinite sa a »

mercredi 20 décembre 2006

Kominike Kanpay pou Redwi Vyolans an Ayiti

AlterPresse jwenn dokiman sa a 20 desanm 2006

Kanpay pou Redwi Vyolans an Ayiti mete ak tout popilasyon an pou di enkyetid li ak endiyasyon l devan ògmantasyon vyolans lan nan peyi a. Nan dènye semèn sa yo nou te temwèn plizyè zak laterè ak vyolans terib – yon vyolans ki kounye a sanble sible timoun inosan.

Peyi a menase plonje nan yon anachi san parèy si otorite yo pa pran bon jan mezi pou kwape zak vyolans sa yo. Kidnapè yo ap opere toupatou nan zòn metropoliten nan - depi Laboul pase Croix des Bouquets rive Carrefour-Feuilles pase Turgeau. Sòti 1e pou rive 19 desanm 2006, genyen 41 moun ki mouri pa bal nan zòn metropolitèn nan sèlman. Kòm rezilta se yon popilasyon ki tromatize, ki paralize ak lapè. Lekòl femèn pòt yo pi bonè malgre timoun yo tap konpoze ; pi rèd toujou gen lekòl bandi pran ak fòs pou fè yo tounen baz yo. Plizyè fwa zak vyolans yo anonse davans e klima empinite ki gaye anndan peyi a pèmèt zak sa yo fèt san kè sote.

Nan sitiyasyon sa nou mande kouman sa fè posib lè nou gen yon gouvènman eli an plas ki genyen pou premyè priyorite pou garanti sekirite sitwayen li yo ? Kouman sa posib lè nou konnen gen yon komisyon ki tabli nan palman an ki gen pou l travay e fè kontwòl sou kesyon sekirite ? Kouman sa k’ap fèt lè nou genyen yon Komisyon Nasyonal Dezamèman, Demanètlman, ak Re-ensèsyon an ki gen pou l wete zam ki nan men kriminèl yo ? Kouman sa kap fèt lè nou gen MINUSTA sou terèn an avek plis pase 9,000 moun nan kad misyon li genyen pou apiye estabilizasyon ak sekirite peyi a ?

Gouvènman an mete aksan sou prezans depote yo nan dejenerasyon sityasyon an. Pa gen dout sou wòl depote yo jwe nan ensekirite a, sepandan, se responsablite gouvènman pou li idantifye tout faktè ki antrene sitiyasyon sa a, detèmine nivo enplikasyon yo epi devlope bon jan estrateji pou konbat fenomèn vyolans sa a.

Kanpay pou Redwi Vyolans an Ayiti rekonèt resous gouvènman an limite. Men nan sitiyasyon desespere sa Gouvènman an dwe rann kont bay popilasyon sou mezi pou garanti yon minimom sekirite prese prese. Tout tan Gouvènman ayisyen an ap mande popilasyon an pòte kole ak otòrite. Se vre kolaborasyon sa se yon eleman esansyèl nan lit kont ensekirite men sa pap rive fèt si gouvenman an pa pran mezi ijan vizib, prese prese. Gouvenman an dwe montre yon volonte politik solid pou ankouraje popilasyon an mobilize pou kolabore kont ensekirite a.

Kanpay pou Redwi Vyolans an Ayiti rete kwè epi ap fè pwòmosyon pou yon pwosesis dyalog kominòte kòm apwòch pou redwi vyolans an ayiti. Nou rete kwè li enpòtan pou leta ak tout sektè nan sosyete a travay pou konbat lamizè ak esklizyon, pou tabli plis Jistis sosyal ak ekonomik pou rive kwape sous ensekirite ak vyolans. Fòk nou rete klè nan analiz nou menm lè laperèz ap kraze moral nou tout ; se sa kap pèmèt nou jwenn rezilta dirab. Pou travay nan sans sa, premye pa pou otorite leta yo fè se itilize fòs la lwa pou voye bay moun ki fèmen tout espas yo, moun ki ap terorize lari a nan Pòtoprens, yon mesaj fò e klè pou di yo nou pa’p tolere sa ankò. Eske gouvènman an pase mesaj klè konsa pandan l’ap fè “negosyasyon” li yo ?

Gouvenman an dwè sispann plenyen sou koze “woule m de bò” kominòte entenasyonal la ap fè. Pito otorite ayisyen yo devlòpe epi pataje de plan konkrè, kote yo ka mande patisipasyon tout sektè nan sosyete an san eksepsyon, pou patisipe aktivman nan gere kriz sa. Chak jou kap pase san govenman pa reyaji kòm sa dwa , nou riske gen plis victim, imaj peyi a plat atè epitou peyi a ap pèdi tout posibilite pou amelyore kondisyon sosyo-ekonomik pèp la.

Chak jou ki pase, ti kontwòl otorite yo genyen koumanse echape yo. Kanpay pou Redwi Vyolans an Ayiti ki genyen ladan l 15 òganizasyon ap mande gouvènman pou deplwaye tout enèji ak fòs li, pou reponn prese prese ak zak vyolans ki menase mete peyi a nan anachi total kapital. Kanpay lan ap mande otorite yo pou :

Pran mezi pou antisipe menas kriminèl ki di yo pral ògmante aktivite vyolans yo pandan fèt nwel la ;

Transfòme prese prese plan teyorik komisyon palmante ak minis yo nan aksyon konkrèt pou nou kapab jwenn rezilta ;

Pran an konsiderasyon ansanm refleksyon ki fèt sou zafè mezi ki dwe pran pou konbat ensekirite a nan respè konvansyon, lwa ak konstitisyon peyi a ;

Devlòpe epi enplemante yon estrateji an komen ant PNH la ak MINUSTA pou yo kapab fè maximum ak resous MINUSTA ki disponib (helicoptè, machinn, moun elatriye) pou redwi zak vyolans kap fèt andan vil la ;

Kòdone patwouy PNH-MINUSTA nan zòn estratejik yo epi nan lè estratejik, sitou nan zòn kote lekòl yo ap toujou fonksyone ;

Devlope, epi enplemante estrateji ak mezi pou garanti sekirite elèv profesè paran pou larentre lekòl la fèt nomalman nan koumansman lane 2007 ;

Pase mesaj nan medya yo pou mande lespri solidarite pou ankouraje popilasyon an pou youn ede lòt lè yo menase, lè yo atake yo ;

Bay sipò sikolojik pou timoun ki afekte dirèkteman pa vyolans lan, sitou timoun ki te kidnape yo ;

Konsidère tout posibilite pou etabli yon prezans pèmanan an komen ant PNH-MINUSTA nan zòn klè kote gen anpil vyolans, tankou Fò Mèkredi, Gran Ravin, Matisan, Laplenn ;

Devlope yon estrateji pou lòt vil yo pou anpeche bandi koumanse layite aksyon yo oubyen jwenn espas pou retranche yo ;

Ankouraje yon mobilizasyon popilè ak kreyasyon yon hot-line kote fanmi viktim kidnapping yo kapab rele lapolis pou mande lèd epi kote manm kominote a kapab rele pou bay lapolis enfomasyon ;

Devlope an kolaborasyon ak patnè entènasyonal yo yon sistèm aproprye pou jere depòte yo, tankou konstriksyon yon sant reyabilitasyon ak entegrasyon plis yon pwogram kontwòl.

Kanpay pou Redwi Vyolans an Ayiti a, ap envite tout sektè nan popilasyon an pou mete tèt yo ansanm, mobilize pou mande gouvènman an pran responsablite l pou garanti dwa moun genyen pou viv nan lapè ak sekirite.

Peyi a pa ka respire anba ensekirite, vyolans, ak enpinite sa a. Se pa Nan Ayiti sa a nou chwazi pou nou viv ; se pa Imaj Ayiti sa nou vle voye bay deyo. Lè a rive pou n mète fen nan soufrans ak vyolans. Twop san koule ! Vyolans Pote Soufrans ! Ann bay peyi n yon chans !

Pòtoprens, 20 Desanm 2006

Pou Komite Egzekitif la :

Yolette ETIENNE, Oxfam GB, Joseph GEORGES, SAKS, James Edwin WOOLEY, ActionAid, Erlande MERCERON, PEJEFE

Dizon pan ou :

Nou pa bezwen aktivis dwa de lom poun ou rekonèt devan dye ak lèzo-m ke se you konsta manch long ke kolektif saa fè. Jounen jodiya sa ki pi red nan sitiyasyon kap fè pep ayisyen an ap monte le syel pa do se sa yo rele kilti rayisab la. Se pa jodi yak e anpil mou nap kiltive diferans ki nan mitan sosyete ya pou yo kapab rive kote yo te vle rive. Sa ki te pi red yo , yo montre you gwoup nan sosyete ya ki yes pou yo rayi. Rayisman sa telman donen ke kohunouye ya pa gen mwayen pou demoun ki youn pa renmen lot aksepte viv nan you menm teritwa.

Advésé vle ke lot advèsè yo disparèt kareman e la vi you kretyen vivan pa vo anyen anko.

Li ta bon si dirijan yo te fè jefô pou yo koute mesay sa yo ke kolektivité asosyasyon yo voye ba li yo. Si yo fè komsi yo pa tande fok asosyasyon sa yo ka pouse demach yo pi lwen pou yo oblije goiuvenman tande yo !

POHDH mande sitwayen ak sitwayèn, si y ap « kite bandi pran peyi a »

Sun, 17 Dec 2006 02:10:16 GMT

Kominike Platfòm Oganizasyon Ayisyen Dwa Moun (POHDH)

AlterPresse jwenn dokiman sa a 14 desanm 2006
Platfòm Oganizasyon Ayisyen Dwa Moun (POHDH) vle atire atansyon otorite yo, yon lòt fwa ankò, sou zak kidnapin, vyòl ak vòl k ap fèt anndan peyi a. Timoun, jennmoun ak granmoun ap tonbe anba bal bandi ame lajounen kou lannwit. Sa pèmèt nou wè kouman lavi moun pa gen enpòtans jodi a lakay nou kote imoralite ak zak kriminèl se sèl kòk chante.
Pami viktim nou anrejistre dènye tan sa yo, nou ka site : Farrah Dessources ki te gen ven (20) tan, Carl Roobenz Francillon ki te gen (6) zan, Lucien Duvivier ki gen swasanndis zan (70) epi 32 timoun bandi yo rive kidnape nan zòn laplèn ayè mèkredi a. Viktim yo tèlman anpil nou pa ka site tout.
Lucien Duvivier rive viktim paske li te vle anpeche bandi ale ak pitit pitit li li te vin chèche nan lekòl Sakrekè. Malgre tou, atoufè yo rive ale ak tipitit la ki gen sèlman nèf lane. Jounen jodi a, fanmi Duvivier ap kriye pou 2 rezon : Lucien kouche sou kabann lopital epi pitit pitit li anba men kidnapè yo.
Platfòm Oganizasyon Ayisyen Dwa Moun (POHDH) ap mande tout otorite yo, men sitou Prezidan René Preval ki se pi gwo majò jon nan Leta a sa li santi lè li wè moun ap tonbe chak jou nan peyi a anba bal bandi.
Platfòm Oganizasyon Ayisyen dwa moun (POHDH) ap profite okazyon an tou pou poze responsab MINUSTAH yo kesyon sa a : Kòm yo di yo vin ride nou mete lòd nan peyi a, eske lòd sa a se vyòl, vòl ak kidnapin n ap anregistre chak jou nan peyi a ?
Platfòm nan voye kondoleyans li ak senpati li bay tout moun ki gen fanmi yo ki rive blese oswa mouri anba bal atoufè. Nou voye senpati nou bay espesyalman fanmi Duvivier ki viktim de fwa.
Tankou pwovèb la di li, lè bab kanmarad ou pran dife, mete pa w alatranp ! Sitwayen ak Sitwayèn, eske n ap kite bandi pran peyi a ? Eske nou te konfye nan dat 7 fevriye 2006 avni peyi a bay nouvèl otorite yo pou nou kontinye viktim anba zak bandi ? Non ! Non ! Non ! Nou pa kwè sa !
Platfòm nan apiye tout inisyativ òganizasyon ki nan sosyete sivil la lanse pou lite kont ensekirite anndan peyi a. Nou apiye yon fason espesyal 8 jou solidarite CONAP lanse ak fanmi viktim yo epi dènye pozisyon Rezo Nasyonal Defans Dwa Moun (RNDDH) ak Komisyon Episkopal Nasyonal Jistis ak Lapè (JILAP) fè soti nan dat 6 ak 13 desannm 2006 la pou mande Leta pran responsablite l nan mete yon bout nan pwoblèm ensekirite ak kidnapin nan peyi a.
Nan sans sa a, Platfòm nan ap mande tout òganizasyon nan sosyete sivil la, tout sitwayen pou yo fè yon sèl pou leve kanpe nan kat kwen peyi a nan lide pou fòse otorite yo pran responsablite yo. Otorite yo ap montre yo pran responsablite sa a lè yo :
1) Dezame tout moun ki gen zam ilegal nan men yo,
2) Arete epi pini tout bandi ki gen men yo tranpe nan kidnapin, vyòl ak vòl,
3) Bay viktim yo bonjan jistis, reparasyon ak ankadreman.
Pou Platfòm nan, se :
COLAS Jocelyne
Sekrètè Jeneral Platfòm nan
JEAN CHARLES Jean Evrard
Sekrètè Ezekitif Platfòm nan